Als je ooit op een Franse wijn hebt gelet, had je veel verschillende acroniemen op hun respectievelijke etiketten moeten zien. De AOP, AOC, IGP en VdF zijn waarschijnlijk de meest voorkomende. Ze zijn tegenwoordig echter zeer controversieel, aangezien veel extreem getalenteerde wijnmakers hebben besloten de AOC te verlaten of er zelfs geen aanvraag voor in te dienen. Dit artikel is bedoeld om het huidige Franse appellatiesysteem voor wijn en zijn gebreken te verkennen, terwijl we de recente geschiedenis bekijken om beter te begrijpen wat er vandaag gebeurt.
Het huidige Franse wijnbenamingssysteem: een snelle herinnering
Laten we eerst eens kijken naar de meest gebruikte acroniemen van vandaag en de realiteit die ze dekken. Schematisch gezien stellen we het Franse (en Europese) appellatiesysteem vaak voor als een piramide waar de minst veeleisende beperkingen onderaan zitten bij de VdF (Vins de France = Wijnen uit Frankrijk), om vervolgens geleidelijk aan in veeleisendheid toe te nemen via de IGP (Indication Géographique Protégée = BGA = Beschermde Geografische Aanduiding) om te eindigen met de moeilijkst te verkrijgen appellatie, de AOP (Appelation d'Origine Protégée = BOB = Beschermde Oorsprongsbenaming). Nou, dat is theoretisch waar, maar alleen theoretisch!
![](https://oray-wine.com/wp-content/uploads/2022/08/French-Appellation-Pyramid-Final-1024x1024.jpg)
BOB, is het zelfvoorzienend?
![](https://oray-wine.com/wp-content/uploads/2022/08/Tignanello-1024x1024.jpg)
Dat is waar de dingen ingewikkelder beginnen te worden, aangezien je heel goed wijnen van extreem hoge kwaliteit (soms veel beter dan AOP-wijnen) kunt vinden in de categorie BGA (= IGP). Dit geldt niet alleen in Frankrijk, waar prachtige biodynamische wijnen van Alexandre Bain niet de AOC Pouilly-Fumé-aanduiding dragen, maar ook in Italië, waar super-tuscans zoals Tignanello de BGA-aanduiding dragen. De redenen achter deze feitelijke toestand verschillen echter van de een tot de ander.
“verkopen hun Sassicaia als DOC terwijl Antinori bijvoorbeeld zijn Tignanello als IGT heeft verlaten“
Voor de super-tuscanen zoals Tignanello is het waarschijnlijk meer te wijten aan het feit dat er in de tijd dat Toscane wijnen begon te produceren van een blend van internationale druiven zoals Cabernet-Sauvignon, er geen bestaande appellatie was die het gebruik ervan toestond. Vervolgens kwamen deze wijnen standaard terecht in de BGA-categorie waar de regels met betrekking tot druiven, wijnbereidingstechnieken, tradities (etc.) minder streng waren. Sindsdien zijn de zaken geëvolueerd en is er in Toscane een nieuwe DOC (Denominazione di Origina Controllata = BOB) in het leven geroepen om deze leemte op te vullen, de DOC Bolgheri. Bijgevolg hebben sommige producenten, zoals Tenuta San Guido, besloten om hun Sassicaia als DOC te verkopen, terwijl Antinori bijvoorbeeld zijn Tignanello als IGT heeft verlaten. Dat is een goed voorbeeld van het feit dat het beschouwen van BGA als een inferieure wijncategorie alleen op papier waar is. Om de zaken nog ingewikkelder te maken, zouden de voorstanders van appellatiesystemen zich moeten afvragen waarom Bolgheri slechts een DOC is en geen DOCG, hoewel Super-Tuscans al tientallen jaren internationale erkenning krijgen. (Het is belangrijk om te onthouden dat BOB in Italië is onderverdeeld in DOC en DOCG, waarbij DOCG het meest veeleisende proces vertegenwoordigt). Maar dit punt is niet het hoofdonderwerp van dit artikel, dus laten we niet verdwalen in deze andere controverse.
“wijnsyndicaat dat verantwoordelijk is voor het beheer van de benaming, kan strijden tegen een wijnmaker ondanks de kwaliteit van zijn eindproduct“
Voor de wijnen gemaakt door Alexandre Bain, terwijl ik persoonlijk vind (en ik ben niet de enige) dat zijn biodynamische witte wijnen zonder twijfel de meeste gelabelde Pouilly-Fumé op de markt verslaan in termen van kwaliteit; hij heeft geen toestemming om zijn wijnen onder het label Pouilly-Fumé te verkopen. En de redenen waarom het gebeurde, zijn het analyseren waard. De kwestie tussen de producent en het lokale appellatie-syndicaat is het onderwerp geweest van vele felle aanvallen en tegenaanvallen, dus laten we niet te veel in detail treden. Laten we dit even samenvatten door te zeggen dat het kan worden beschouwd als een voorbeeld waarbij sommige machtige lokale producenten, die deel uitmaken van het wijnsyndicaat dat verantwoordelijk is voor het beheer van de benaming, zich verzetten tegen een wijnmaker, ondanks de kwaliteit van zijn eindproduct. Helaas hebben soortgelijke situaties zich voorgedaan in veel andere benamingen en landen (zoals Spanje en Italië). Afgezien van het geschil tussen zware gebruikers van pesticiden (meer gericht op massaproductie en winstbejag) en gepassioneerde biodynamische/biologische wijnmakers (gericht op gezondheid en veiligheid voor de consument); maar al te vaak worden blinde proefcommissies als partijdig beoordeeld en geven ze de voorkeur aan de status quo in plaats van nieuwe wegen van kwaliteitsverbetering aan te moedigen.
![](https://oray-wine.com/wp-content/uploads/2022/07/www.oray-wine.com-copie.webp)
AOC vs. AOP: Wat is het verschil?
Deze vraag is mij vaak gesteld, vooral door buitenlanders: “Ik zie AOC of AOP op etiketten en Fransen noemen elke wijn met het label AOP meestal een AOC. Ik ben verdwaald. Wat is het verschil?". Ik begrijp volkomen dat het erg verwarrend kan zijn en dat verduidelijking nodig is. Simpel gezegd is de AOP (Appellation d'Origine Protegée) het equivalent van de BOB (Beschermde Oorsprongsbenaming) op geharmoniseerd Europees niveau. De AOC (Appellation d'Origine Controllée) kan worden gezien als de inspiratiebron voor het ontstaan van het AOP-label. Het was een Frans appellatiesysteem dat was ontworpen om het hoogste kwaliteitsniveau te onderscheiden, voornamelijk voor voedselspecialiteiten en wijnen.
![](https://oray-wine.com/wp-content/uploads/2022/08/INAO-1024x518.jpg)
De eerste wijn-AOC werd in juli 1935 gecreëerd door het INAO (Institut National des Appellations d'Origines) op voorstel van een Franse senator. Tegenwoordig genereren alle AOC's in Frankrijk (wijn en niet-wijn) bijna 22,94 miljard euro aan jaarlijkse inkomsten, waarbij alcohol, wijn en gedistilleerde dranken goed zijn voor 20,6 miljard euro (bron INAO, 2020). Na hun oprichting zijn de verschillende AOC's snel overgenomen door de Fransen. Ze behandelden snel vele delen van de Franse gastronomie-erfenis, zoals Noix de Grenoble (1938), Champagne, Poulet de Bresse (1957), Camembert, Roquefort... Het werd echt een symbool van de Franse identiteit, in die mate dat producten die zijn gelabelde AOP nog steeds AOC heten, en dat producenten hun producten blijven labelen met de AOC-vermelding (in plaats van AOP, de officiële Europese naam).
AOC: Waar komt het vandaan?
o De eerste antifraudewijnwet
De creatie van het AOC-label was een legaal antwoord op fraude en vervalsingen die al heel lang op zich lieten wachten. Inderdaad, na de phylloxera-crisis aan het einde van de 19e eeuw werd Frankrijk een Far-West op het gebied van wijnmaken om aan de nationale vraag naar wijnen te voldoen. Sommige kooplieden importeerden wijnen van bijna overal om ze te mengen, en ze verkochten dezelfde dubieuze wijn onder veel verschillende labels. Tot in het extreme leidde het ertoe dat gewetenloze kooplieden regulier water in wijnen veranderden (soms rechtstreeks op boten) door kleurstoffen en gedestilleerde alcohol van lage kwaliteit toe te voegen (zelfs door ethanol te vervangen door methanol, waardoor consumenten blind werden).
![](https://oray-wine.com/wp-content/uploads/2022/08/juin-1907-les-gueux-montpellier-084e42-Enhanced-2-1024x659.jpg)
De twee belangrijkste onderdelen van deze wet waren:
- Ten eerste "om het water geven van wijnen en het misbruik van suiker te voorkomen door een toeslag op suiker en de verplichting van handelaren om de verkoop van suiker van meer dan 25 kilogram (55 lb) aan te geven"; die gericht was op de praktijk van het maken van extreem verdunde wijnen die konden worden gechaptaliseerd (toevoeging van externe suiker en startende fermentatie) om het productieniveau enorm te verhogen
- Ten tweede: "Geen enkele drank mag in eigendom zijn of vervoerd worden voor verkoop of verkocht worden onder de naam wijn, tenzij deze uitsluitend afkomstig is van de alcoholische vergisting van verse druiven of druivensap", die gericht was op de praktijk van het mengen van alcohol, kleurstoffen en water om te produceren kunstmatige wijnen.
o Van de Anti-Fraude Wijnwet naar de AOC
![](https://oray-wine.com/wp-content/uploads/2022/08/vin-aux-poilus-a1cd64-Enhanced-701x1024.jpg)
Nadat de Anti-Fraud Wine Act was aangenomen, werd de Fraud and Repression Service opgericht. Helaas begon in 1914 de Eerste Wereldoorlog en de Franse militaire autoriteiten hadden extreme hoeveelheden wijn nodig zodat de soldaten ondanks het absolute bloedbad konden blijven vechten. De vraag was zo groot dat er nauwelijks genoeg wijn en alcohol was om weduwen en zwaargewonde soldaten hun wonden te laten likken.
![](https://oray-wine.com/wp-content/uploads/2022/08/Bien_tasse-Enhanced-Edit-664x1024.png)
Na 1918 leidde de overconsumptie van alcohol door soldaten tijdens de oorlog ertoe dat het resterende deel van deze generatie werd vernietigd door alcoholisme. Dit ongebreidelde alcoholisme, samen met de "Années Folles" (de roaring twenties), waar mensen gewoon wilden leven en feesten, hielp niet om de kwaliteit van de productie te verbeteren, aangezien de nadruk werd gelegd op het verstrekken van voldoende alcohol om aan de vraag te voldoen. Pas in 1936 gaf de INAO (opgericht in 1935) haar eerste appellations uit.
![](https://oray-wine.com/wp-content/uploads/2022/08/Panneau_scolaire_contre_lalcoolisme-Enhanced-1024x848.png)
Na 1918, Editions Armand CollinPublic Domain Image
o De VdP, AOS, VDQS en AOC: een korte geschiedenis
“het risico was dat de AOC als te gewoon en gemakkelijk te verkrijgen zou worden beschouwd“
Gezien het succes van de eerste wijn-AOC's (zowel qua reputatie als verkoop), wilden veel andere wijnproducerende regio's hun eigen AOC hebben. Toen stonden de autoriteiten voor een uitdaging aangezien de AOC excellentie en kwaliteit moest belonen; het risico was dat de AOC zou worden gezien als te gewoon en gemakkelijk te verkrijgen (wat de waarde ervan zou hebben vernietigd). De VdP (Vin de Pays = County Wines) is snel in het leven geroepen voor “tafelwijnen” en “kookwijnen”, de categorie voor alledaagse en reguliere wijnen met een verplichting om van druiven en lokaal te maken. Vervolgens vestigden ze snel een hiërarchie met de creatie van de AOS (Appellation d'Origine Simple = Basic Origin Appellation) en de VDQS (Vins Délimités de Qualité Supérieure). VDQS was veel moeilijker te verkrijgen dan de AOS. VDQS zou je kunnen zien als een equivalent van de DOC in Italië, met net iets minder strenge regels dan de AOC (DOCG in Italië om de vergelijking bij te houden).
![](https://oray-wine.com/wp-content/uploads/2022/07/www.oray-wine.com-copie.webp)
Is PGI het nieuwe AOS geworden?
“sommige BGA's geven nu hun label aan wijnen gemaakt van Chardonnay, terwijl deze traditioneel nooit in de regio is verbouwd“
De AOS-categorie verdween in 1973 in Frankrijk omdat de meeste leden hun kwaliteit voldoende verbeterden om over te schakelen naar de VDQS-categorie. Desalniettemin is er een woedend debat omdat de BGA's van vandaag in heel Europa elk jaar meer en meer toegeeflijk worden op het gebied van druiven, opbrengsten, wijnbereidingstechnieken, enz. Ze worden steeds minder homogeen in Frankrijk en in Europa. Sommige BGA's zijn behoorlijk restrictief, terwijl andere bijna alles accepteren. Het heeft een punt bereikt waarop sommige producenten en klanten beginnen te twijfelen aan de werkelijke waarde van het labelen van hun wijnen als BGA. En de 'nieuwe wereld'-trend van het labelen van flessen met namen van druivenrassen helpt niet. Om bij deze trend te blijven, geven sommige BGA's hun label nu traditioneel aan wijnen gemaakt van Chardonnay, het is nog nooit in de regio verbouwd.
BGA: Wanneer de basis ontbreekt?
“gemaakt om lokaal, betrouwbaar en consistent gebruik te herkennen”
Laten we teruggaan naar ons zeer interessante appellatiesysteem voor Franse wijnen voordat het werd geïntegreerd in een geharmoniseerd Europees appellatiesysteem. Op dat moment had het onderscheid tussen AOS, IGP en AOC dezelfde gemeenschappelijke grond om ze te onderscheiden van de VdP (Vin de Pays). Volgens de Franse wet zijn ze gemaakt om "lokaal, betrouwbaar en consistent gebruik" ("usages locaux, loyaux et constants") te erkennen om een bepaald gecertificeerd eindproduct van hoge kwaliteit te maken binnen een bepaalde traditie. Daarom kunnen we ons afvragen of de BGA's niet te snel gaan met het accepteren van bepaalde nieuwe druiven en nieuwe praktijken. Wat is de stimulans voor producenten zoals Alexandre Bain om hun wijnen als BGA te bestempelen? Zou het eerlijk zijn als zijn wijnen hetzelfde label dragen als bepaalde andere producenten van dezelfde IGP (die Chardonnay of andere druivensoorten zouden produceren die we nog nooit in de regio hebben gezien) als hij AOC Pouilly Fumé kan claimen?
VDQS: de ontbrekende categorie in de hedendaagse Europese en Franse wijnbereiding?
![](https://oray-wine.com/wp-content/uploads/2022/08/AO_Entraygues-et-du-fel-Enhanced-761x1024.jpg)
De VDQS-categorie werd opgericht in 1949 en legde strikte regels op met betrekking tot wijnbereidingstechnieken, gebruikte druiven, terroir, alcoholgehalte, opbrengsten, trainingssystemen voor wijnstokken en vinificatie. Het vereiste zelfs een gedetailleerde wijnanalyse (laboratorium) en blinde proeverijen door onafhankelijke experts. Als gevolg hiervan had de VDQS-categorie niet veel tijd nodig om door de Franse klanten te worden overgenomen en een uitstekende kwaliteitserkenning te krijgen. Het diende echt als een lanceerplatform voor veel regio's voordat het een onafhankelijke AOC werd of als een ambitie voor de AOS. Zeker, de merkkracht van sommige super-Toscanen is krachtig genoeg om zelfvoorzienend te zijn. Sommige getalenteerde maar minder erkende wijnmakers hebben echter moeite om erkenning te krijgen en zichzelf te vestigen. Zou het niet eerlijk zijn als ze een tussencategorie zouden creëren die onderscheidende kwaliteit erkent zonder te lijden onder de gebreken van heterogene en "one size fits all" BGA's?
![](https://oray-wine.com/wp-content/uploads/2022/07/Signature-site-internet-jpg.webp)
Volg mij op mijn sociale media
Wijn is een gastronomische schat, misbruik geen alcohol!
Niets van deze inhoud is gesponsord
Ik heb geen geschenken of gratis monsters ontvangen die verband kunnen houden met dit artikel
Wijn is een gastronomische schat, misbruik geen alcohol!
Niets van deze inhoud is gesponsord
Ik heb geen geschenken of gratis monsters ontvangen die verband kunnen houden met dit artikel
1-opmerking
AOC Pic Saint Loup: een majestueuze omgeving met prachtige wijnen - Oray Wine · 24 augustus 2022 bij 19h15
[…] VDQS, de voorouder van het huidige Franse appellatiesysteem: een sprong in het verleden om het heden te herstellen […]
Reacties zijn gesloten.